ابتدا مختصرا به مراحل كاربردي نظري يك تحقيق اشاره مي كنيم. مباحثي كه در ذيل مطرح مي شود از كلاس هاي روش تحقيق جناب دكتر كيومرث اشتريان استاد علوم سياسي دانشگاه تهران همچنين مقاله هاي (مهندسي سوال/پژوهش با فرضيه آغاز مي شود نه با پرسش و سابقه پژوهش )ايشان اقتباس شده است.
*مراحل يك تحقيق:
1.پرسش تحقيق
2.پژوهش
3.كتابنامه
4.سابقه پژوهش
1.پرسش:در اين مرحله ي مهم نياز است ابتدا يك نقطه ي عزيمت را انتخاب نموده و در واقع مبدا مسير حركت خود را تعيين كنيم.پرسش بايد دقيق باشد و تفكيك محتوايي.موضوعي.زماني.جغرافيايي داشته باشد در اين مرحله بايد موضوع تحقيق با پرسش تحقيق به دقت از هم تفكيك شود.
2.فرضيه:يك فرضيه مناسب حداقل 2 متغير دارد در آن تاثير متغير مستقل بر متغير وابسته به وضوح بيان شده است همچنين بايد قابل وارسي باشد يعني بتوان آن را با روش هاي شناخته شده ئ استاندارد ارزيابي تحليل و آزمون كرد. فرضيه خوب بايد شفاف و صريح باشد بايد آزمون پذير باشد و در چارچوب تئوري هاي معتبر تدوين شود و نه بر اساس گمانه زني هاي بدون مطالعه .
فرضيه در واقع چيزي جز بيان شفاف عيني محدود و مصداقي يك نظريه نيست.
4.سابقه پژوهش: عبارتست از مستند سازي + جمع آوري + تلخيص و مقابله انتقادي مطالعات و پژوهش هاي انجام شده درباره پرسش اصلي و پرسش هاي فرعي يك پژوهش . سابقه پژوهش خلاصه نويسي است اما يك خلاصه نويسي اساسي هدفمند انتقادي تركيبي. سابقه پژوهش بر محور پرسش پژوهش مي چرخد بهترين شكل سابقه پژوهش آن است كه بر پرسش اصلي تحقيق شكل بگيرد و حتي الامكان از مباحث حاشيه اي اجتناب كند.
در پست بعدي مبحث تئوري را مطرح مي كنيم.